You are here: หน้าหลักสาระน่ารู้รางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ ปี 2020

รางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ ปี 2020

120766361 3565987220131533 5527476632192095862 o

อีกหนึ่งปีทองของสาขาฟิสิกส์ดาราศาสตร์ #รางวัลโนเบสาขาฟิสิกส์2020
        รางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ ในปี 2020 นี้ แบ่งออกเป็นสองส่วน ส่วนแรกนั้นมอบให้กับ Roger Penrose ที่ค้นพบว่า "กระบวนการกำเนิดของหลุมดำนั้นสอดคล้องและยืนยันถึงทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไป" อีกส่วนหนึ่งเป็นรางวัลร่วมกันระหว่าง Reinhard Genzel และ Andrea Ghez จากผลงาน "การค้นพบวัตถุความหนาแน่นสูงมีมวลยิ่งยวดบริเวณใจกลางกาแล็กซีของเรา"
       Roger Penrose ท่านเป็นนักคณิตศาสตร์ฟิสิกส์ชาวอังกฤษ นักคณิตศาสตร์ และนักปรัชญาวิทยาศาสตร์ที่ได้สร้างผลงานไว้เป็นจำนวนมาก ในปี 1954 Roger Penrose ได้พบกับผลงานของจิตรกร M. C. Esher ที่โด่งดังจากการวาดภาพสิ่งของที่เป็นไปไม่ได้ แรงบันดาลใจที่ได้จากการชมผลงานนี้ผลักดันให้ Roger Penrose สร้าง "Penrose Triangle" ขึ้น [3] Roger Penrose กับพ่อของเขาได้ร่วมกันคิดค้น "Penrose Stairs"[4] บันไดที่เป็นไปไม่ได้ที่สามารถขึ้นลงได้ไม่มีที่สิ้นสุด ภายหลังจากที่จิตรกร M. C. Esher ได้ทราบถึงผลงานของพ่อลูกทั้งสองนี้จึงบันดาลใจให้เขาผลิตผลงานที่โด่งดังที่สุดของ M. C. Esher, "Ascending and Descending" ภาพบันไดลวงตาที่สามารถขึ้นหรือลงได้ไม่มีที่สิ้นสุด ที่ถูกนำไปกล่าวถึงแม้กระทั่งในภาพยนตร์ยุคปัจจุบันอย่าง Inception
         นอกจากนี้ Roger Penrose ยังได้สร้างผลงานการค้นพบทางคณิตศาสตร์อีกเป็นจำนวนมาก ตั้งแต่เมทริกซ์ Moore-Penrose inverse ไปจนถึง Penrose tiling หรือกระเบื้องสองชิ้นที่สามารถ "ปู" เต็มพื้นราบได้โดยรูปแบบที่ไม่มีการซ้ำ และเป็นรูปทรงการปูพื้นระนาบรูปแรกที่มีสมมาตรห้าส่วน (five-fold symmetry)[6] ซึ่งถูกค้นพบภายหลังในธรรมชาติในรูปของ quasicrystal
          อย่างไรก็ตาม ผลงานชิ้นหนึ่งของ Roger Penrose ที่อาจจะผลักดันวงการวิทยาศาสตร์ได้มากที่สุด ก็คือผลงานของเขาในด้านเกี่ยวกับทฤษฎีสัมพัทธภาพ และหลุมดำ
ในปี 1969 Penrose ได้ค้นพบ cosmic censorship conjecture ว่า singularity หรือสภาวะเอกฐานในเอกภพใดๆ ก็ตาม จะต้องถูกห่อหุ้มไปด้วยขอบฟ้าเหตุการณ์ (Event Horizon) ทำให้ผู้สังเกตไม่สามารถสังเกตเห็น singularity ได้ ซึ่งนำไปสู่การตั้งชื่อของวัตถุนี้ว่า "หลุมดำ"
        อีกส่วนหนึ่งของรางวัลโนเบลในปีนี้ มอบให้แก่ Reinhard Genzel นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ชาวเยอรมัน และ Andrea Ghez นักดาราศาสตร์ชาวอเมริกัน ทั้งสองท่านเป็นนักดาราศาสตร์สังเกตการณ์ที่ศึกษาติดตามดาวที่โคจรรอบใจกลางของกาแล็กซีของเรา บริเวณที่เรียกว่า Sagittarius A* (Sgr A*)[7] และได้ค้นพบว่าดาวฤกษ์ที่โคจรรอบใจกลางของกาแล็กซีของเรานั้นกำลังโคจรด้วยอัตราเร็วที่สูงเกินกว่าที่คาดการณ์ไว้ และจากการคำนวณพบว่าวัตถุที่มันโคจรรอบๆ อยู่ หรือ Sgr A* นั้นจะต้องมีมวลไม่ต่ำกว่าสี่ล้านเท่าของมวลดวงอาทิตย์ ซึ่งถูกจำกัดอยู่ในปริมาตรที่มีรัศมีเพียง 6.25 ชั่วโมงแสง หรือเทียบเท่าเพียง 45 เท่าของระยะห่างระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์ นำไปสู่การค้นพบวัตถุความหนาแน่นสูงมวลยิ่งยวดที่สุดวัตถุหนึ่งในเอกภพ
         ปัจจุบัน หลักฐานทุกอย่างบ่งชี้ว่าวัตถุ Sgr A* เป็นหลุมดำมวลยิ่งยวดที่มีขนาดใหญ่ ตั้งอยู่ ณ ใจกลางกาแล็กซีทางช้างเผือกของเรา
เรียบเรียง : ดร. มติพล ตั้งมติธรรม ผู้เชี่ยวชาญดาราศาสตร์ สดร.
อ้างอิง/อ่านเพิ่มเติม:
[1] https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2020/summary/
[2] https://en.wikipedia.org/wiki/Roger_Penrose
[3] https://en.wikipedia.org/wiki/Penrose_triangle
[4] https://en.wikipedia.org/wiki/Penrose_stairs
[5] https://en.wikipedia.org/wiki/Ascending_and_Descending
[6] https://en.wikipedia.org/wiki/Penrose_tiling
[7] https://en.wikipedia.org/wiki/Sagittarius_A*

ที่มา :https://www.facebook.com/NARITpage

Last Updated on Thursday, 08 October 2020 13:59

Free business joomla templates